الشيخ البهائي العاملي
شرح زندگى 19
كليات اشعار و آثار فارسى شيخ بهاء الدين محمد العاملي ( فارسى )
در ميان حكمت و تصوف مؤانستى فراهم سازد . پس از بهائى صدر الدين شيرازى نيز در الفت ميان فلسفه و دين كوشش هاى بسيار كرده و به همين جهت است كه در ميان بزرگان اسلام ، غزالى و شيخ اشراق و بابا افضل و ملا صدرا مقام خاص و جايگاه ديگرى دارند كه دست ديگران بدان نمىرسد و بهر حقى كه بخواهيم جاى دارد كه شيخ بهائى را نيز در شمار ايشان در آوريم . « 1 » در اين صورت مسلم است كه شيخ بهائى يك شيعى با ايمان و دانشمندى صوفى منش و وارسته و مردى بخشنده و مهربان و مردم دوست بوده است . و با اينكه در عصر خود وزير سلطان و از اركان دولت و شيخ الاسلام رسمى كشور بود ، جميع طبقات ملت از متصديان محراب و منبر تا رندان قلندر از وجود وى مستقيما مستفيض ميگرديدند . ميزان دانش شيخ در زمان خود ، چه در دانش و چه در اخلاق از مردان بزرگ جهان بشمار ميرفت . وى در علوم رياضى و نجوم و هيأت استاد مسلم زمان خود بود و پس از يكصد سال كه اين علم در ايران رواجى نداشت ، براى نخستين بار در اواخر قرن دهم و ابتداى قرن يازدهم هجرى قمرى اين علوم را در هرات آموخته بار ديگر در ايران رواج داد ، از اين نظر در حساب و جبر و مقابله و هندسه و هيأت و نجوم و اسطرلاب يگانهى زمان خود بود و در اين رشته كتب بسيارى تأليف كرده است . در علوم دينى از قبيل تفسير و فقه و حديث نيز استاد بود و در اين علوم كتب گرانبهائى تأليف كرده است .
--> ( 1 ) - احوال شيخ بهائى تأليف استاد سعيد نفيسى .